شهر غزنی و شهر قلعه‌نو بادغيس از شهرهای مهمی‌اند كه اين روزها جنگ بر سر تصرف آن ميان طالبان و حكومت جريان دارد. غزنی شهری در جنوب كشور و قلعه‌نو شهری در شمال غرب كشور كه طالبان در هردو شهر نفوذ كرده و بر بخش‌هایی از آن تسلط یافته‌اند.

قلعه‌نو شهری در مسير هرات به بلخ است و غزنی شهری در مسير قندهار و كابل. تمامی ولسوالی‌های ولايت بادغيس به دست طالبان افتاده و اما از هيجده ولسوالی ولايت غزنی، شانزده ولسوالی سقوط كرده و جنگ بر سر دو ولسوالی بزرگ ناور و ولسوالی پرجمعيت و مهم جاغوری جريان دارد.

ولايت غزنی از ولايت‌های مهم كشور است. اين ولايت، مناطق جنوبی و جنوب شرقی را به مركز كشور و پايتخت را به ولايت‌های جنوبی و غربی كشور وصل مي‌كند. شاهراه مهم هرات-قندهار-كابل از اين ولايت مي‌گذرد. از سوی ديگر شاهراهی كه ولايت مشرقی چون پكتيا، پكتيكا، خوست و ننگرهار را به قندهار و هرات وصل مي‌كند، هم از اين ولايت عبور مي‌كند. از سوی ديگر، اين شهر به كابل نزديك بوده و با سقوط آن، دامنه تصرفات طالبان به كابل رسيده و توانايی لجستيكی آن‌ها به‌مراتب قوی‌تر و منسجم‌تر خواهد شد. ولايت كوچك میدان‌وردک حدفاصل غزنی تا كابل واقع‌شده است كه اتفاقاً اكثر ولسوالي‌های آن به‌استثنای ولسوالی بهسود، به دست طالبان سقوط كرده است. ازاین‌رو سقوط شهر غزنی برای طالبان دستاورد ارزشمند و استراتژیکی خواهد بود. اين گروه سه سال پيش هم حملات بسيار وسيعی را برای تصرف اين شهر تدارك ديده بودند كه درنهایت با وارد شدن تلفات سنگين به نيروهای دولتی، طالبان و مردم ملكی اين حمله با دخالت نيروهای آمريكايی عقب زده شد. در آن سال ماركت‌های زيادی در آتش سوخت و خسارات سنگينی به مردم وارد شد.

 طالبان در چند روز گذشته در خانه‌های مردم در شهرك‌های اطراف مركز شهر غزنی سنگر گرفته و براثر جنگ‌های خانه به خانه تاکنون ده‌ها تن مردم ملكی كشته و زخمی شده‌اند. چندين پوسته مهم در اين شهر سقوط كرده است. طالبان در اين ميان جناياتی هم خلق کرده‌اند. در ولسوالی مالستان غزنی، نيروهای طالبان به‌سوی غیرنظامیان آتش گشوده و تاکنون مرگ هشت غیرنظامی در اين ولسوالی به‌دوراز ميدان جنگ و قتل هدفمندانه و عمدی آن‌ها توسط طالبان مسلم شده است.

باوجودی كه دولت مركزی چندين بار وعده كرده است كه به اين ولايت نيرو خواهد فرستاد، اما اين وعده آن‌چنان‌که بايد عملي نشده است. حداقل تا اینجای کار، طالبان در جنگ دست بالا را داشته و تا هنوز موفق به پيشروي و تثبيت سنگرهاي خود در مناطق متصرفه شده است.

والی كنونی غزنی داوود لغمانی است. آقای لغمانی نخست والی فارياب مقررشده بود اما بعد از اعتراض مردم فارياب، به كابل فراخوانده و بلافاصله به‌عنوان والی غزنی از سوی رئیس‌جمهور منصوب شد. شکایت‌ها از عملكرد والی غزنی در اين ولايت بالاگرفته است. درحالی‌که اين شهر در آتش جنگ مي‌سوزد، والی غزنی تلاش بسياری دارد تا  اوضاع را عادي و تحت كنترل نشان داده و هرروز با تبليغات بسيار، عکس‌هایی از عملكرد خود در بررسی ادارات و مشغوليت به كارهای اداری معمول خويش پخش مي‌كند. او همچنان عکس‌هایی را هم به نشر سپرده است كه شبانه بالباس سفيد، درحالی‌که اطرافش را نظاميان گرفته‌اند، تفنگ تك‌تيرانداز (دراگانوف) به گردن انداخته و از جبهات سرزده است. پخش اين عکس‌های تبليغاتی، با انتقاد بسياری در ميان مردم اين ولايت مواجه شده است.

از چند ماه بدين سو كه آقاي لغمانی والی غزني شده است، بيش از هشت ولسوالی به تصرف طالبان درآمدهاست. اغلب اين ولسوالی‌ها بدون مقاومت به طالبان تسلیم‌شده و تمامی امكانات و تجهيزات سربازان دولتی به چنگ طالبان افتاده است. تنها ولسوالي‌هايی كه تا هنوز توانسته حملات طالبان را عقب زده و نيروهای دولتی بر آن حاكميت دارند، ولسوالي‌های جاغوری و ناور است. اين روزها اين دو ولسوالی زير حملات سنگين طالبان قرار دارد.

تصرف اين دو ولسوالی به معنی آسیب‌پذیر شدن ولايت‌هاي مركزی افغانستان و ايجاد يك خط تداركاتی نزدیک ‌بین جنوب و مركز افغانستان از سوی طالبان خواهد شد. ازاین‌رو آن‌ها تلاش بسياری مي‌كنند تا اين دو ولسوالی را نيز به تصرف خود درآورند. با عملكرد ضعيف نيروهای دولتی در دفاع از مالستان و سقوط اين ولسوالی، اكنون ولسوالي‌های ناور و جاغوری در محاصره كامل طالبان قرار دارد.

روزهای آینده براي غزنی ساعات سرنوشت سازی خواهد بود. دولت اگر خواهان حفظ اين ولايت استراتژیک و مهم است، اكنون بايد اقدامات مؤثر انجام دهد. اگرنه بدون ترديد، شهر غزنی از نخستين مراكز ولايتی خواهد بود كه به دست طالبان خواهد افتاد. سقوط شهر غزنی؛ مقدمه سقوط مناطق بسيار ديگری خواهد بود. تسلط طالبان بر اين مركز بزرگ تجاری؛ برای حكومت زيانبار و غير قابل جبران است. از سوی ديگر، به خاطر مقاومت عليه طالبان در ولسوالي‌های ناور و جاغوری، احتمال خلق جنايت و عقده‌گشايی از سوی سربازان طالبان بسيار بالا است. ازاین‌رو دولت موظف است كه نيروهايش را در اين مناطق تقويت كرده و از مردم عليه طالبان دفاع كند. در غير آن، دولت شريك جناياتی خواهد بود كه طالبان پس از تسلط بر اين مناطق به آن دست خواهد زد.