زلمی خليل‌زاد، نماینده پیشین امریکا در امور صلح افغانستان گفته که لجاجت محمداشرف غنی و خودخواهی نخبگان سیاسی دو عامل عمده‌ی سقوط افغانستان بود.

آقای خليل‌زاد، ادعا کرده که عدم تمایل سربازان برای مقابله بر ضد طالبان نیز در سقوط سریع افغانستان به دست طالبان نقش داشته است.

آقای خلیل‌زاد تمامی این اظهارات را در یک نشست مجازی که از سوی مرکز پژوهشی موسوم به بنیاد کارنگی برای صلح بین المللی در شهر واشنگتن سازماندهی شده بود، بیان کرد.

نماینده پیشین امریکا در امور صلح افغانستان گفت:‌ “با وجود این واقعیت که اشرف غنی در یک انتخابات تقلبی که شماری اندکی افغان‌ها در آن شرکت کرده بودند،‌ دوباره انتخاب شد، همه‌ای ما از لجبازی رییس جمهور غنی مبنی بر اینکه تا آخر دوره‌ای کاری‌اش در قدرت باقی بماند،‌ شگفت زده شده بودیم.”

آقای خلیل‌زاد هم‌چنین برای نخستین بار به طور علنی تایید کرد که ایالات متحده امریکا، افغان‌ها را از اشتراک در انتخابات ریاست جمهوری دل‌سرد کرد،‌ انتخاباتی که آقای غنی را برای دومین بار به کرسی ریاست جمهوری رساند.

خلیل‌زاد گفت که ایالات متحده امریکا در عوض می‌خواست تا از طریق مذاکرات میان سیاستمداران و جامعه مدنی که با طالبان ادامه داشت،‌ یک اداره‌ای موقت ایجاد شود که مورد قبول همه جناح ها باشد.

او گفته است که “اشتباه محاسباتی بزرگ” غنی این بود که او فکر می کرد ایالات متحده امریکا را ترک نخواهند کرد.

به گفته‌ی خلیل‌زاد،‌ آقای غنی به این باور بود که امریکا و استخبارات آن از منطقه ای که از لحاظ فزیکی نزدیک به کشورهای مهم ستراتژیک مانند چین، روسیه، ایران و پاکستان،‌ حضور دارد،‌ عقب نشینی نخواهد کرد.

آقای خلیل‌زاد افزود: “تلاش کردم وی اشرف غنی را متقاعد کنم که رییس جمهور ترمپ بسیار جدی است. او گفت نه،‌ استخبارات و اردو چیزی دیگری برایم گفتند.”

زمانی‌که ایالات متحده امریکا اغاز خروج کامل قوای خود را از افغانستان اعلام کرد،‌ آقای غنی به خلیلزاد گفت که “حال آزاد استم به گونه‌ای افغانی جنگ کنم. طالبان را در ظرف شش ماه شکست خواهم داد، زیرا شما ضعیف می جنگیدید.”

خلیل‌زاد گفت که در واقع قوای بیش از ۳۰۰ هزار نفری که توسط ایالات متحده آموزش دیده بود و تجهیز شده بود،‌ در برابر ۶۰ هزار نیرو طالبان “ذوب” شد و دلیل آن نبود روحیه، فساد اداری و توجه اندک به سربازان در خطوط جبهه بود.

به گفته‌ای خلیل‌زاد،‌ مردم به سیاست بازی ها در افغانستان اعتقاد نداشتند،‌ سربازان به آرمان‌های شان باورمند نبودند،‌ اما طالبان به آرمان‌شان اعتقاد داشتند.

خليل‌زاد همچنین رفتار نخبگان سیاسی افغانستان را “خودخواهانه، خود محور، فاسد” خواند و گفت که رفتار نخبگان سیاسی نیز سبب شکست مذاکرات صلح با طالبان شد. به گفته‌ای خلیلزاد،‌ از عملکرد افغان‌های که وی با آنان کار کرده بود، مایوس شده است، زیرا از “فرصت طلایی که ایالات متحده فراهم کرد” استفاده نشد.