محمد اشرف غنی، رییس‌جمهور پیشین افغانستان در نخستین گفت‌وگوی رسانه‌ای خود پس از تسلط طالبان بر افغانستان می‌گوید که در یک تصمیم ناگهانی برای نجات جان خودش و کابل، ارگ ریاست جمهوری را ترک کرده‌است.
آقای غنی، روز پنج‌شنبه، نهم جدی با جنرال سر نیک کارتر، رییس پیشین ستاد ارتش بریتانیا برای برنامه «تودی» رادیو ۴ بی‌بی‌سی این گفت‌وگو را انجام داد.
او تأکید کرد که فرارش، یک تصمیم ناگهانی بود و زمانی اتفاق افتاد که نیروهای امنیتی او در ارگ به او گفتند که دیگر قادر به محافظت او و پایتخت نیستند.
رییس جمهوری پیشین کشور خاطرنشان کرد که تنها اشتباه او به عنوان رییس جمهور اعتماد به شرکای بین‌المللی از جمله امریکا بود.
وی گفت که خشم افغان‌ها و این که او را مقصر تسلط سریع طالبان بر افغانستان می‌دانند، را درک می‌کند.
آقای غنی در مورد اتهام انتقال ۱۶۹ میلیون دالر گفت، آماده است که برای تحقیقات از او درباره ادعاهای بردن پول با خود از کابل از ماشین دروغ‌سنج استفاده شود.
وی از توافق امریکا و طالبان و مذاکرات صلح انتقاد کرد و گفت: «که مذاکرات صلح با طالبان تبدیل به مساله‌ای مربوط به امریکا شد، نه مساله افغان‌ها»
رییس جمهور پیشین کشور هم‌چنان گفت که احتمال درگیری طالبان در کابل و ویرانی شهر از دلایل فرار او بوده است «دو گروه متفاوت از طالبان از دو جهت مختلف در حال وارد شدن به کابل بودند. احتمال یک درگیری شدید بین آنها بسیار بالا بود و شهری با جمعیت ۵ میلیون نفر در معرض نابودی قرار داشت.»
آقای غنی در مورد این‌پرسش که از روز سقوط کابل چه به یاد می‌آورد، گفت: «صبح آن روز، به ذهنم هم خطور نمی‌کرد که بعد از ظهر من کشور را ترک می‌کنم. به ما اطلاع دادند که گروه حقانی تعهد داده که وارد کابل نشود. ولی دو ساعت بعد، اینطور نبود. از من خواسته شد که به همکارانم از جمله مشاور شورای امنیت ملی اجازه بدهم تا کشور را ترک کنند. همچنین از همسرم خواستم تا کشور را ترک کند، او مردد بود که این کار را بکند. آنها یک و نیم ساعت قبل از خروج من، محل را ترک کردند. من منتظر بودم، تا اینکه از بسم الله خان (وزیر دفاع وقت) به من زنگ زد و گفت که همه چیز از هم فرو پاشیده است. این زمانی بود که من می‌خواستم به وزارت دفاع بروم. ۲۵ دقیقه منتظر بودم، ولی خودروها نیامدند. بعد دکتر محب (حمدالله محب)، مشاور شورای امنیت ملی و بعد رئیس”پی‌پی‌اس”(واحد محافظت از رئیس جمهور) وارد شدند و گفتند که “پی‌پی‌اس” از هم پاشیده و اگر من بر ماندن اصرار کنم، همه آنها کشته می‌شوند. آنها توانایی حفاظت از من را ندارند. دکتر محب واقعا ترسیده بود. برای من بیش از دو دقیقه فرصت نداد. برنامه و دستور من این بود که آماده شویم و به طرف خوست حرکت کنیم. او به من گفت که خوست سقوط کرده و جلال آباد هم سقوط کرده است. من نمی‌دانستم که کجا می رویم. تنها وقتی سوار هلی‌کوپتر شدیم، مشخص شد که ما کشور را ترک می‌کنیم، این واقعا اتفاق ناگهانی بود.»
وی خاطرنشان کرد که از روز سقوط تاکنون در مورد اینکه چه اتفاقی افتاده، فکر می‌کند.
رییس جمهوری پیشین کشور افزود: «البته، سخت‌ترین اتفاق ممکن بود. به همین دلیل در یکصد روز گذشته من تنها بودم و درحال نوشتن بودم و به اتفاقات گذشته فکر می‌کردم. وضع نمی توانست از این سخت‌تر باشد. من مجبور بودم خود را قربانی کنم تا کابل را نجات بدهم و خودم را در معرض شرایطی قرار بدهم که واقعیت داشت. یک کودتای خشن، نه یک توافق سیاسی یا یک روند سیاسی که مردم در آن مشارکت داشته باشند.»
آقای غنی در مورد اینکه آیا از اتفاقی که برای افغانستان افتاده پیشمان است یا خیر، گفت: “کارنامه زندگی من نابود شد، ارزش‌هایم لگدمال شد و مرا قربانی کردند. آمریکا و دیگر همکاران غربی ما این انتخاب را داشتند که یا شیوه جنگیدن شان با ترور را تغییر دهند یا کلا کنارش بگذارند و خارج شوند.اما برای ما خودمختاری ملی تا زمانی که جنگ به این شکل با تروریسم باشد، امکان‌پذیر نیست. چون تمام مشکلات دیگر ما نسبت به این فرعی هستند.”
وی در پایان این گفت‌وگو بیان کرد که اکنون به این فکر می‌کند که چطور می‌تواند برای افغانستانی که به پیش حرکت کند کار کند.
آقای غنی افزود: «من به این مساله مترکز هستم که بتوانیم یک راه اساسی به جلو را در پیش بگیریم نه برای مقاصد شخصی، بلکه برای آن‌که قادر باشم به افغانستان و جهتی که در پیش می‌گیرد، کمک کنم که همه ما دوباره بتوانیم به هم تعلق داشته باشیم. و اینجا درسی هم برای جامعه جهانی هست. یک افغانستان بی‌طرف، موجودیتی به مراتب ماندگارتر است، تا افغانستانی که به میدان جنگ بدل شده باشد یا تابع جنگی از بیرون باشد. همه ما اشتباه بزرگی کردیم در اینکه فکر کردیم شکیبایی جامعه بین‌المللی پایدار خواهد بود. و درسی که گرفتیم این است که ما نیاز داریم به مسیری برای آشتی ملی واقعی، خودمختاری و مسئولیت‌پذیری نسبت به یکدیگر حرکت کنیم، تا بتوانیم باز هم با هم زندگی کنیم.»
گفتنی است که به تاریخ ۲۴ اسد سال روان، آقای غنی از ارگ ریاست جمهوری فرار کرد و طالبان ساعاتی بعد بر کرسی او تکیه زدند.
