تاثیر نتیجه‌ی انتخابات آمریکا بر صلح افغانستان

نتیجه‌ی انتخابات آمریکا معمولا در مناسبات سیاسی جهان تاثیرگذاری دارد. تغییر رهبری در قدرت امریکا موجب تغییر در رفتار سیاست خارجی دولت آمریکا می‌شود. تغییر رفتار سیاسی خارجی دولت آمریکا می‌تواند باعث تغییرات و تحولاتی در مناسبات سیاسی در جهان از جمله در خاور میانه و افغانستان شود.

افغانستان یکی از کشورهای است‌که سرنوشت حکومت‌داری آن به چگونگی تصمیم دولت آمریکا ارتباط دارد. زیرا حکومت افغانستان پس از بن از حمایت مستقیم سیاسی، اقتصادی و نظامی آمریکا برخوردار است. در صورتی‌که آمریکا حمایت نظامی و اقتصادی خود را از حکومت افغانستان قطع کند؛ چندان قابل پیش‌بینی نیست‌که سرنوشت آینده‌ی حکومت افغانستان چگونه خواهد شد.

دولت آمریکا با رویکار آمدن ترامپ موضع خود را نسبتا در قبال حکومت افغانستان تغییر داده است. این تغییر موضع از وقتی رسما رقم خورد که دولت آمریکا با طالبان تفاهم‌نامه امضا کرد. امضای این تفاهم‌نامه به این معنا است‌که دولت آمریکا طالبان را به رسمیت شناخت و در پی این برآمد تا طالبان در قدرت آینده‌ی افغانستان سهیم شود. به اساس امضای این تفاهم‌نامه بحث صلح حکومت افغانستان و طالبان رویکار آمد.

ترامپ خیلی علاقه داشت‌که بحث صلح حکومت افغانستان و طالبان پیش از انتخابات آمریکا به نتیجه برسد تا ترامپ از نتیجه‌ی آن استفاده‌ی انتخاباتی کند. اما بحث صلح حکومت افغانستان و طالبان به درازا کشید و چندان نتیجه‌ی مطلوبی که ترامپ از آن بتواند در انتخابات آمریکا استفاده‌ی کمپاینی کند به دست نیامد. با این‌هم موضع ترامپ نسبت به صلح حکومت افغانستان مشخص است. این‌که ترامپ می‌خواهد صلح بین حکومت افغانستان و طالبان صورت بگیرد. آمریکا نیروهای خود را از افغانستان خارج کند. پایگاه‌های آمریکا در افغانستان بماند. بنابراین درصورتی‌که ترامپ برنده شود، بحث صلح حکومت افغانستان و طالبان طبق سیاست دولت قبلی ترامپ ادامه خواهد پیدا کرد.

اما بحث این است اگر بایدن پیروز شود، سرنوشت صلح حکومت افغانستان و طالبان چه خواهد شد. وعده‌ی انتخاباتی بایدن در باره‌ی خارج کردن نیروهای آمریکایی از افغانستان مانند ترامپ است. زیرا بایدن نیز گفته است‌که نیروهای آمریکایی را از افغانستان خارج می‌کند اما معلوم نیست‌که به چه اساس و چگونه نیروهای آمریکایی را خارج می‌کند. یعنی رویکرد سیاسی‌اش در قبال آینده‌ی حکومت افغانستان چه خواهد بود. درحالی‌که ترامپ به اساس صلح حکومت افغانستان و طالبان می‌خواهد نیروهایش را خارج کند.

اگر بایدن رییس‌جمهور شود، نیروهای آمریکا را خارج کند، پس از خروج نیروهای آمریکا برای آینده‌ی حکومت افغانستان چه برنامه‌ای خواهد داشت. درصورتی‌که تصمیمی در باره‌ی آینده‌ی حکومت افغانستان گرفته نشود، خروج یک‌بارگی نیروهای آمریکا از افغانستان از نظر سیاسی چندان قابل تصور نیست. خروج نیروهای آمریکا بدون برنامه‌ریزی در باره‌ی سرنوشت سیاسی حکومت آینده‌ی افغانستان به این معنا است‌که دولت آمریکا از حمایت حکومت افغانستان دست می‌کشد و افغانستان را به وضع خودش رها می‌کند. این‌که بعد از خروج نیروهای آمریکا سرنوشت حکومت افغانستان چه می‌شود به آمریکا ربطی ندارد. فکر نکنم چه چنین خروجی امکان داشته باشد.

بنابراین مهم این است در صورتی پیروزی بایدن، تصمیم بایدن در قبال طالبان چه خواهد بود. طبعا معلوم شدن موضع بایدن در قبال طالبان می‌تواند سرنوشت سیاسی آینده‌ی حکومت افغانستان و چگونگی خروج نیروهای آمریکا از افغانستان را مشخص کند. هنوز معلوم نیست‌که بایدن سیاست دولت ترامپ را در باره‌ی صلح حکومت افغانستان و طالبان ادامه خواهد داد یا نسبت به سیاست دولت ترامپ در قبال صلح حکومت افغانستان و طالبان تغییر موضع خواهد داد. اگر تغییر موضع بدهد، مشخص نیست‌که این تغییر موضع چه خواهد باشد. چندان ممکن نیست هم نیروهای خود را خارج کند و هم تفاهم‌نامه‌ی دولت آمریکا با طالبان و مذاکره‌ی صلح حکومت افغانستان و طالبان را کنار بگذارد.

فکر می‌کنم قضاوت در باره‌ی تصمیم بایدن در صورتی‌که بایدن پیروز شود، پیش از وقت است. زیرا بایدن سخن مشخصی در باره‌ی حکومت افغانستان و طالبان نگفته است. در باره‌ی تفاهم‌نامه‌ی دولت آمریکا با طالبان و مذاکره‌ی صلح افغانستان و طالبان ابراز نظری نکرده است. درحالی‌که در باره‌ی روابط آمریکا و ایران ابراز نظر کرده است و گفته است‌که می‌خواهد به توافق برجام برگردد. درکل سیاست بایدن در قبال حکومت افغانستان و طالبان مشخص نیست. بنابراین می‌توان گفت بایدن پس از پیروزی در این باره تصمیم خواهد گرفت.