نزدیک به یک سال از شیوع ویروس مرگبار کرونا میگذرد و جهان همچنان درگیر مهار این ویروس است. مبارزهای که تاکنون باوجود تلاشهای داومدار و شبانهروزی دانشمندان و مراکز تحقیقات پزشکی، هنوز به نتیجه قطعی و مطمئن نرسیده است.
ویروس کرونا برای نخستینبار در ۱۲ دسامبر سال ۲۰۱۹، در شهر ووهان، مرکز ایالت هوبی چین شناسایی شد. کمیسیون بهداشت و درمان شهرداری ووهان در تاریخ ۳۱ دسامبر اعلام کرد که ۲۷ نفر دیگر که به بازار غذاهای دریایی شهر رفت و آمد داشتهاند، به این «بیماری مرموز» مبتلا شده و این بازار بسته شدهاست.
این ویروس پس از آن شایع شد و به بسیاری از شهرهای چین سرایت کرد. دولت این کشور بلافاصله به منظور پیشگیری از گسترش آن، حمل و نقل عمومی در ۱۳ شهر را به طور موقت متوقف کرد.
کروناویروس خانواده بزرگی از ویروسها هستند که از ویروس سرماخوردگی معمولی تا عامل بیماری سارس را شامل میشود. کروناویروسها در سال ۱۹۶۵ کشف شد و مطالعه بر روی آنها به طور مداوم تا اواسط دهه ۱۹۸۰ ادامه داشت.
هرچند خانواده کروناویروس بیشتر در حیوانات دیده میشود، اما پنج نوع آن دستگاه تنفسی بدن انسان را تحت تأثیر قرار میدهد. یکی از این ویروسها در سال ۲۰۰۳ باعث سیندروم حاد و شدیدی تنفسی (SARS) در چین گردید که حدود ۸ هزار نفر را مصاب و حدود ۱۰ درصد مرگ و میر داشت.
در سال ۲۰۱۲ نوع دیگر این ویروس باعث به وجود آمدن سیندروم تنفسی خاور میانهای (MERS) در عربستان سعودی شد که در اثر آن، ۲۴۹۴ نفر مبتلا و از این میان ۷۸۰ نفر تنها در عربستان جان باختند که میزان مرگ و میر ناشی از آن ۳۷ درصد اعلام شدهبود.
کروناویروس یا کوید۱۹ آخرین نوع خانواده ویروسهای کرونا هستند که از قدرت شیوع بسیار بالای برخوردار است. این ویروس قابلیت انتقال از انسان به انسان، از حیوان به انسان، انتقال از هوا در فاصله نزدیک و نیز انتقال از سطوح به انسان را دارد.
هرچند قدرت کُشندگی کوید۱۹ در مقایسه با سارس و مرس و نیز ایبولا و تاوون به مراتب پایین است، اما سرعت شیوع آن چندین برابر آنها میباشد که در حالات گوناگون قابلیت سرایت به انسان را دارد.
دانشمندان علوم پزشکی میزان مرگ و میر کروناویروس را به طور متوسط ۳ درصد اعلام کردهاند و به این ترتیب کوید۱۹ از هر ۱۰۰ بیمار مبتلا به این ویروس، قدرت کشتن ۳ بیمار را دارد.
از نخسین روزهای شیوع ویروس کرونا در چین و سپس انتشار آن به سایر کشورهای جهان، سازمانهای تحقیقاتی علوم پزشکی و شرکتهای داروسازی به دنبال تولید واکسن این ویروس برآمدند، اقدام که تاکنون به نتیجه قطعی نرسیده است.
از نخستین روزهای گسترش کروناویروس و تهدید جوامع انسانی برخواسته از خطرات آن، بیش از ۱۰۰ شرکت تحقیقاتی داروسازی در جهان شروع به تحقیق پیرامون ساخت واکسن موثر برای مهار کوید۱۹ کردند.
تاکنون چندین شرکت و کشور ادعای ساخت واکسن کرونا را کردهاند و از این میان روسیه و چین تا مرحله تطبیق محدود آن در میان شهروندان خود نیز پیش رفتند، ادعای که هنوز از سوی مراجع معتبر تایید نشده است.
آخرین پیشرفت در مورد ساخت واکسن کرونا مربوط به شرکت آمریکایی “فایزر” است که بنا به ادعای مسوولان این شرکت، واکسن تولیدی آنها کارایی ۹۰ درصدی دارد و میتواند بیماران کهنسال کرونایی که با خطر مرگ روبرو هستند را معافیت کنند.
این شرکت همچنان ادعا کرده است که واکسن تولیدی آن، معافیت ۹۰ درصدی در برابر ابتلا به کوید۱۹ ایجاد میکند و سبب میشود که زنجیره شیوع ویروس کرونا شکسته شود.
باوجود همهای این ادعاها تاکنون هیچ یک از واکسنهای تولیدشده برای مهار کرونا از سوی سازمان جهانی بهداشت تایید نشدهاست، سازمان که تنها مرجع معتبر جهانی تصمیمگیرنده برای پخش عمومی این واکسن است.
حال با گذشت نزدیک به یک سال از شیوع ویروس کرونا در جهان، هنوز بسیاری از کشورهای دنیا درگیر مهار این ویروس هستند. تلاشهای که تاکنون نتیجه نداده و روزانه هزاران انسان را به کام مرگ میکشانند.
در برخی کشورهای اروپایی، ایالات متحده آمریکا، برازیل، هند، روسیه و ایران، موج دوم و سوم ویروس کرونا شیوع پیدا کرده و بسیاری از این کشورها را دوباره به قرنطینه بردهاند.
تهدید کوید۱۹ نهتنها جوامع انسانی را با خطرات جانی مواجه کرده که بسیاری از کشورها را با بحران اقتصادی نیز مواجه کردهاند. شاخص رشد اقتصادی جهانی همزمان با گسترش ویروس کرونا با رشد نزدیک به منفی روبرو شده و این سبب کندی رشد اقتصاد جهانی نیز شدهاست.
ویروس کرونا برای نخستینبار پس از جنگ جهانی دوم، بزرگترین بحرانی جهانی را به وجود آورد. این ویروس در تمامی سطوح زندگی آنسانها، از مناسبات فرهنگی گرفته تا مناسبات مذهبی و از رویدادهای اقتصادی گرفته تا رویدادهای سیاسی و ورزشی را تحت تاثیر خود قرار داد.
حالا که جهان در آستانه یک سالگی ویروس کرونا قرار دارد، این ویروس ۵۶ میلیون و ۸۳۴ هزار و ۱۸۷ نفر را در سراسر جهان مبتلا کردهوند.
همچنان تاکنون از اثر این بیماری یک میلیون و ۳۵۹ هزار و ۵۹۹ نفر جان باخته و ۳۶ میلیون و ۴۷۸ هزار و ۶۴ بیمار دیگر بهبود یافتهاند.
با وجود همهای این موارد، هنوز هیچ چشمانداز روشن و مطمئنی برای مهار ویروس مرگبار کرونا در بازه زمانی کوتاه وجود ندارد. حتی در خوشبینانهترین حالت در مورد کارایی واکسن کرونا، تولید و توزیع آن به صورت انبوه، ماهها زمان نیاز دارد.
پیشبینیهای نیز مطرح شده که دسترسی کشورهای فقیر به واکسن کرونا در زمان کوتاه وجود ندارد، زیرا دولتهای ثرتمند به گونه پیشپرداخت، بخش بزرگی از تولید این واکس را خریداری کردهاند.
