رئیس‌جمهور غنی یک طرح سه مرحله‌ی را برای استقرار صلح در افغانستان در نشست استانبول ارایه کرده‌است که این طرح در مقابل طرح ایالات متحده برای حکومت که قرار است پسا نشست استانبول و روی کار آمدند یک حکومت جدید در افغانستان، قرار دارد.

در مرحله نخست طرح صلح رییس جمهور غنی ایجاد اجماع برای رسیدن به یک توافق سیاسی و بر قراری آتش‌بس زیر نظارت جامعه جهانی پیش‌بینی شده‌است.

در مرحله دوم این طرح، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و روی کار آمدن «حکومت صلح» پیشنهاد شده‌است و مرحله سوم طرح رئیس‌جمهور غنی شامل ایجاد ساختار وابسته به قانون اساسی،‌ ادغام مجدد مهاجران و برنامه‌های توسعه‌ای می‌شود.

این طرح در نقطه مقابل طرح پیشنهادی ایالات متحده آمریکا قرار دارد که در آن خواستار ایجاد حکومت انتقالی صلح با مشارکت گروه طالبان شده بود.

احمد سعیدی، آگاه امور سیاسی در صحبت با خامه در رابطه به طرح سه مرحله‌ای غنی به خامه پرس گفت که من مخالف سیاست های نا عاقبت اندیشانه آقای اشرف غنی رئیس جمهور بوده و هستم، اما هرگز وجدانم اجازه توهین و تحقیر را به کسی که خود را رهبر و یا رئیس جمهور  مردم افغانستان می‌داند قبول ندارد.

آقای سعیدی در ادامه افزود که من به درستی می‌دانم که زلمی خلیل‌زاد نماینده امریکا با توافق با طالبان، پاکستان، قطر، ترکیه و بطور نسبی با شورای عالی مصالحه و سازمان ملل که در حقیقت از امریکا نماینده‌گی می‌کند بدون مشوره با آقای غنی توافق کرده‌اند که نشست استانبول را در ۲۷ حمل دایر کنند. هیچ اجندا و هیچ نظری را با ارگ ریاست جمهوری و آقای اشرف غنی شریک نساخته‌اند.

آقای سعیدی همچنان افزود که یکبار دیگر زلمی خلیل‌زاد و امریکا تصمیم دارند در نشست استانبول به دولت افغانستان تمکین نکنند و هیچ اعتنای به پیشنهادات آقای غنی صورت نگیرد ققط خود تصمیم بگیرند و به جهان نشان بدهند که زلمی خلیل‌زاد توانست و آنچه را که به طالبان وعده داد.

از سوی هم داکتر فرامرز تمنا، استاد دانشگا در رابطه به طرح رییس جمهور غنی به خامه پرس گفت که صلح یک مسئله پیچیده است و تمام بازیگران را در خود به نحوه دخیل می‌کند، چی بازیگران عرصه سیاست، فرهنگ، اجتماع و مسایل اقتصادی، لذا هر طرح که به اجلاس نشست استانبول ارایه می‌شود باید دارای همه جنبه‌ها باشد.

آقای فرامرز افزود که متاسفانه تاکنون طرح‌های که افشا شده فقط به جنبه های سیاسی و امنیتی صلح پرداخته است و جنبه های فرهنگی،‌ اجتماعی و مباحث جامعه شناختی صلح را فراموش کرده‌است.

وی همچنان افزود، طرح که حکومت افغانستان برای نشست استانبول ارایه کرده‌است یک طرح بومی بوده و براساس نیازهای داخلی افغانستان نوشته شده‌است.

براساس گفته‌های آقای فرامرز دسترسی به صلح موقت با درنظر نداشت جنبه‌های سیاسی و امنیتی امکان پذیر است اما دسترسی به صلح پایدار بدون در نظر گرفتن یک دیدگاه متکثر، وسیع و همه جانبه ما را به سر منزل مقصود نمی‌رساند و صلح پایدار در کشور ایجاد نمی‌شود.

با آن‌هم داکتر ضیا آریانژاد، نماینده مردم سمنگان در مجلس نمایندگان در پیوند به طرح اقای غنی به خامه پرس گفت: « طرح رییس جمهور غنی نمایانگر این است که وی در یک سر درگمی عمیق قرار گرفته و تلاش دارد به یک نحوه صلح را در افغانستان تامین کند و هم خود و قدرتش را در حکومت حفظ کند.»

آقای آریانژاد در ادامه افزود که انتخابات زود هنگام «قطعا» ممکن نیست و از سوی هم طرح آقای غنی دیگر هیچ طرفدار داخلی و خارجی ندارد و جامعه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی افغانستان از این طرح حمایت نمی‌کنند. سازمان ملل متحد و ایالات متحده امریکا در صدد این است تا بحران افغانستان هرچی زودتر به پایان برسد و به یک نحو خود شان را از این جنگ ۲۰ ساله نجات دهند.

براساس گفته‌های آقای آریانژاد آمریکایی ها در تلاش این است که در تفاهم با بعضی قدرت های جهان و منطقه و نیز دادن برخی امتیازات به آنها، می خواهند این کشورها را حذب روند صلح افغانستان کرده و قضیه این کشور را خاتمه دهند.

وی همچنان افزود که آقای غنی دیگر برای مردم افغانستان، جامعه جهانی و امریکا مهم نیست و این طرحش را هیچ کسی جدی نمی‌گرد. وی در ادامه بیان کرد: «رییس جمهور غنی به یک شکل تلاش می‌کند که نشان دهد که وضعیت جاری کشور رامدیریت می‌کند. البته که قطعا اینطور نیست.»

وی در آخر بیان کرد که «دنیا نسخه سیاسی خود را در هماهنگی به سیاسیون افغانستان در نشست استانبول امضا خواهد کرد و سازمان ملل متحد از آن حمایت خواهد نمود.»

یعقوب یسنا، نویسنده و تحلیلگر سیاسی در این مورد به خامه پرس گفت که نخست مهم این بود که ارگ در هماهنگی با شورای عالی مصالحه ملی و حزب‌های سیاسی به یک طرح جامع بنابه واقعیت‌های افغانستان می‌رسیدند. بیش‌تر از ۳۰ طرح به شورای عالی مصالحه رسیده است‌که یکی آن طرح ارگ یا حکومت است.

آقای یسنا در ادامه افزود که «در هر صورت چنین پراکندگی‌ای عدم موافقیت ارگ این است‌که بحث انتخابات در آن مطرح است. از یک‌سو حکومت نشان داده است‌که در برگزاری انتخابات موفق نبوده است و تجربه‌ی تقلب و فساد در انتخابات داشته است و از سوی دیگر جامعه‌ی جهانی برگزاری چنین انتخاباتی را در این شرایطی ناممکن می‌داند و می‌خواهد حکومت بعدی از طریق یک اداره‌ی انتقالی روی‌کار بیاید. ارگ می‌داند که طرحش قابل قبول آمریکا و… نیست، اما این طرح می‌تواند زمینه‌ی چانه‌زنی ارگ را برای گرفتن سهم بیش‌تر در اداره‌ی انتقالی مساعد کند.»

مهدی راسخ، نماینده مردم میدان وردک در مجلس نمایندگان در پیوند به طرح سه مرحله‌یی رییس جمهور غنی به خامه پرس گفت که برای رسیدن به صلح ما باید یک دوره‌ی گزار را بگذرانیم. طالبان با حکومت تحت رهبری آقای غنی به هیچ وجه تعامل نخواهد کرد و برای مردم افغانستان مهم این است که نظام به عنوان یک چتر کلان و دست آوردهای بزرگ حفظ شود.

وی افزود که «ما باید قربانی بدهیم این قربانی ها اگر در حد تغیر و تبدیلی چند مقام و تیم باشد مهم نیست.»

آقای راسخ می‌افزاید که اساسی ترین چالش این است که طالبان حاضر نیست با حکومت تحت رهبری غنی به صلح برود و آقای غنی نیز هرگونه طرحی را که عبور از حکومت تحت رهبری او باشد پذیرا نیست.

از سوی هم سرور دانش، معاون دوم رئیس‌جمهور می‌گوید که محور اساسی طرح حکومت برای صلح، حفظ و تداوم قانون اساسی افغانستان است و دولت حاضر است برای بر قراری صلح در کشور، قانون اساسی را مورد بازنگری قرار دهد، اما مطابق به سازوکاری که در خود این قانون پیش‌بینی شده است.

آقای دانش اصل انتخابات و انتخابی بودن کارگزاران نظام را از محورهای اصلی در نقشه راه صلح حکومت خواند و آن را یک عنصر کلیدی عنوان کرد.

هرچند تاکنون زمان دقیق برگزاری نشست استانبول از سوی مراجع رسمی اعلام نشده است، اما گفته می‌شود که این نشست به تاریخ ۲۷ ماه حمل، مطابق ۱۶ ماه اپریل و برای مدت ۱۰ روز برگزار خواهد شد.

گفتنی است که این نشست در آستانه فرارسیدن مهلت خروج کامل نیروهای خارجی از افغانستان بر بنیاد توافق‌نامه صلح ایالات متحده آمریکا با گروه طالبان برگزار می‌شود.

در این توافق‌نامه گفته شده که تمام نیروهای خارجی تا اول ماه می باید افغانستان را به گونه کامل ترک کنند و در مقابل گروه طالبان نیز روابط خود با گروه‌های تروریستی، به ویژه شبکه القاعده را قطع کرده و خشونت‌هایش را کاهش می‌دهد.

اما مقام‌های بلندپایه آمریکایی به شمول رئیس‌جمهور بایدن گفته‌اند که خروج کامل نیروهای این کشور از افغانستان تا اول ماه می به لحاظ فنی دشوار است.