پنجشنبه اكتبر 4, 2018

قانون دسترسی به اطلاعات افغانستان اول شد؛ مشکلات خبرنگاران هنوزهم پابرجاست!

نوشته شده توسط خامه پرس - پ میزان ۱۲ ۱۳۹۷, ۱۲:۱۸ ب.ظ

برای یک کشور جنگ‌زده که قربانی‌های زیادی برای آزادی بیان داده، به رسانه‌های شان جای بسا افتخارست که دارای به‌ترین قانون دست‌رسی به اطلاعات در سطح جهان‌ است که به آن افتخار نیز می‌کنند؛ اما آن‌چه مورد بحث است، تطبیق فقره‌های یک قانون است نه داشتن قانونی که هیچ‌گاه مواد آن از سوی نهادهای اطلاع‌رسانی‌اش تطبیق نگردیده‌است.

به تازه‌‌گی مرکزی در کانادا که حق دست‌رسی جهانی به اطلاعات را مورد بررسی قرار داده بود، نتیجۀ تحقیقش را اعلام کرد و گفت که افغانستان دارای به‌ترین قانون در این بخش‌ می‌باشد.

این نهاد تحقیقی که در کانادا فعالیت داشته و به نام مرکز حقوق و دموکراسی یاد می‌گردد، افغانستان را با گرفتن ۱۳۹ امتیاز از ۱۵۰، به‌ترین کشوری دارای قانون اساسی دست‌رسی به اطلاعات اعلام کرده‌است.

این مرکز تحقیقی، گفت که مکزیک در مقام دوم، صربستان، سیرلانکا، اسلوونی و هند به ترتیب در مقام‌های سوم، چهارم، پنجم و ششم قرار گرفته‌اند.

قانون دست‌رسی به اطلاعات افغانستان درست به تاریخ ۹ قوس سال ۱۳۹۳ و در اوایل حکومت وحدت ملی، توسط محمد اشرف غنی، رییس جمهور کشور توشیح شد که باعث به وجود آمدن خوشبینی‌های زیاد در میان جامعه خبرنگاران گردید.

قانون دست‌رسی به اطلاعات توشیح شدۀ افغانستان دارای ۶ فصل و ۳۲ ماده می‌باشد که موارد مهم در بخش دست‌رسی به اطلاعات از اداره‌ها در آن گنجانیده‌ شده‌است.

اما سوال مهم این‌است، با وجود آن‌که افغانستان دارای به‌ترین قانون دست‌رسی به اطلاعات می‌باشد، چرا هم‌واره روزنامه‌نگاران از عدم دست‌رسی به اطلاعات به موقع و موثق شکایت دارند؟

در پهلوی همه‌ مشکلات، نادیده گرفتن فقره‌های قانون دست‌رسی به اطلاعات از سوی اداره‌ها و احترام نگذاشتن مسؤولان اطلاع‌رسانی به مواد آن را می‌توان از جمله مواردی نام برد که واقعا باعث خلق مشکلات‌ برای روزنامه‌نگاران گردیده‌ و آنان را در بدترین حالت قرار داده‌اند.

حکومت وحدت ملی افغانستان هرچند بارها گفته که آزادی بیان در دوران آنان درحالتی خوبی قرار داشته و به روز‌نامه‌نگاران اطلاعات به موقع داده شده، اما گزارش‌گران رسانه‌ها و نهادهای حامی رسانه‌ها به این باور نیستند.

نهاد دیده‌بان رسانه‌ها آزاد افغانستان توشیح شدن قانون دست‌رسی به اطلاعات از سوی رییس جمهور غنی را یک اقدام نیک می‌خواند، اما به این باورست که این قانون بیش‌تر جنبۀ نمادین و سمبولیک داشته و هیچ‌گاهی به شکل باید و شایدش مورد تطبیق قرار نگرفته‌است.

رسانه‌ها و نهادهای حامی رسانه‌ها درافغانستان هم‌چنان می‌گویند، دولت آن‌چه را در حمایت از رسانه‌ و فراهم‌آوری زمینۀ دست‌رسی به اطلاعات وعده داده و یا هم وعده می‌دهد، هیچ‌گاهی به آن وفا نکرده و با وجود آن‌که آزادی بیان در این کشور جنگ‌زده قربانی‌ها زیادی داده، هنوز هم مشکل‌ عدم دست‌رسی به اطلاعات پابرجاو قابل نگرانی‌است.

من که به عنوان روز‌نامه‌نگار در افغانستان برای یک مدت طولانی ایفای وظیفه کرده‌ام، بارها با جواب رد مسؤولان دفتر‌های مطبوعاتی نهادهای دولتی در هنگام در خواست اطلاعات به موقع روبرو شده‌ام، آن‌ها بارها به من گفتند” منتظر باشید” و یا” اطلاعات به دست‌رس ما قرار نگرفته‌است” که با وجود این وضعیت نمی‌شود، بالای قانون دست‌رسی به اطلاعات، افتخار کرد و این یکی از مثال‌های کوچک بود که از آن یادآوری گردید.

بالای قانون دست‌رسی به اطلاعات کشور زمانی می‌توان افتخار کرد که تمام فقره‌های آن از سوی اداره‌های دولتی و خصوصی تطبیق و همه‌ روزنامه‌نگاران از آن راضی باشند و از مواد آن مستفید گردند که در حال حاضر چنین نیست.

در حال حاضر نیز، خواست جدی دست‌اندرکاران رسانه‌ها و حامیان رسانه‌ها این است که دولت باید به قانون توشیح شده، احترام گذاشته و فقره‌های آن را در نهادهای‌ اطلاع‌رسانی دولتی به شکل درست تطبیق نماید.

نویسنده: رازالدین برلاس

خبرگزاری خامه پرس - فارسی را دنبال کنید با تویتر, فسبک. و آر اس اس

نظر دهید

Advertisement