بعد از حاکمیت دوباره‌ی امارت اسلامی، تعداد قابل توجه موسسات داخلی و خارجی غیردولتی که عمده‌ترین خدمات اجتماعی در حوزه‌های مختلف را پیش می‌بردند از فعالیت بازماندند یا فعالیت خود را در افغانستان به دلیل ممنوعیت کار زنان متوقف کردند. این وضعیت خلائي در سکتورهای مختلف ایجاد کرده و هنوز تعداد دقیق موسسات که در افغانستان فعالیت می‌کنند مشخص نیست. مسوولان وزارت اقتصاد امارت اسلامی نیز در فاصله‌ی چند روز آمارهای متناقضی ارایه کرده‌اند: سخنگوی این وزارت می‌گوید که ۷۲۰ موسسه داخلی و خارجی فعال است و معین مسلکی این وزارت می‌گوید بیش از ۶۵۰۰ موسسه داخلی و خارجی در افغانستان فعالیت دارد.

موسسات داخلی و خارجی غیردولتی به گروه‌هایی اطلاق می‌شود که توسط اعضای جامعه، بدون هیچ عنوان دولتی و یا موقعیت شغلی، برای اهداف اجتماعی، مدنی، اخلاقی، زیست محیطی و مواردی از این قبیل، تشکیل می‌شوند. کارکرد و کارایی این موسسات از سوی سازمان ملل برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار حیاتی عنوان شده و ۲۷ فبروری نیز به‌منظور به‌رسمیت شناختن فعالیت این مراکز به یکی از مناسبت‌های سالانه‌ی جهانی تبدیل شده است.

افغانستان به‌عنوان کشوری که دهه‌ها درگیر جنگ‌های خونین بوده، در عرصه‌ی خدمات اجتماعی به شمول آموزش، بهداشت، سلامت روان و محیط زیست عقب‌گرد فاحشی را تجربه کرده که نظر به کارکرد موسسات، نیاز به حضور پررنگ و فعالیت‌ مستمر این مراکز (موسسات مردم‌نهاد) را بیش از پیش تشدید کرده است اما با گذشت نزدیک به سه سال از حاکمیت امارت اسلامی، هنوز حتی رقم دقیق موسسات در افغانستان مشخص نیست.

عبداللطیف نظری، معین مسلکی وزارت اقتصاد امارت اسلامی هفته گذشته در مصاحبه‌ای با رادیو-تلویزیون ملی، رسانه‌ی وابسته به امارت اسلامی گفت که به‌تعداد ۶۵۲۲ موسسه‌ی داخلی و خارجی غیردولتی در افغانستان فعال است که از این میان ۵۱۵ موسسه‌ی آن خارجی‌اند و تمام این موسسات در ۴ بخش (خدمات اجتماعی، صحت، آموزش و زراعت‌ومالداری) مشغول فعالیت هستند.

عبیدالرحمن حبیب، سخنگوی این وزارت چند روز بعد از مصاحبه‌ی آقای نظری در رادیو-تلویزیون ملی ظاهر شد و تعداد موسسات داخلی و خارجی غیردولتی را در افغانستان ۷۲۰ موسسه اعلام کرد و افزود که از این میان ۱۷۲ موسسه‌ی آن خارجی و متباقی داخلی هستند که تمام آن در ۷ بخش مختلف فعالیت می‌کنند.

کارشناسان معتقدند که آمار ارایه شده از سوی این دو مقام وزارت اقتصاد امارت اسلامی قابل اعتماد نیست چون از یک طرف رقم چندین هزاری (۵۸۰۲) در میان آمارها تفاوت وجود دارد از طرف دیگر ارایه ارقام غیردقیق پیش از نیز بارها اتفاق افتاده است.

استاد سید مسعود، آگاه امور اقتصادی در مصاحبه‌ای با خامه پرس گفت: مدیریت کارا از برخورد دقیق با ارقام و آمارهای موثق حاصل می‌شود و اگر ارقام ارایه شده از سوی دو مقام یک وزارت در حد یک عدد چهاررقمی تفاوت داشته باشد نشان می‌دهد که مدیریت کارا وجود ندارد و به روند کار وزارت مذکور نمی‌شود اعتماد کرد.

این در حالی است که ریاست انسجام موسسات غیردولتی وزارت اقتصاد امارت اسلامی آمار متفاوتی منتشر کرده که نشان می‌دهد ۵۹۹۹ موسسه داخلی و ۵۲۰ موسسه خارجی برای فعالیت در افغانستان جواز وزارت اقتصاد را دریافت کرده‌اند.

به گفته‌ی کارشناسان، آمار و ارقام دقیق بخش کلیدی سیاست گذاری و رهبری فعالیت‌های اجتماعی است که بدون در دست داشتن آمار کافی، دقیق و به‌هنگام، سیاستگذاری، برنامه‌ریزی، تعیین اهداف، راهکارها و فعالیت‌ها و در نهایت ارزیابی نتایج مربوطه امکان‌پذیر نخواهد بود.