در بخش سوم از ویژه گزارش «یک سال حاکمیت طالبان» شرح مهم‌ترین وقایع از اول جنوری تا ۳۰ جون ۲۰۲۲ را می‌خوانید. شرحی چند بر طرح حجاب اجباری، ممنوعیت آموزش دختران، تشکیل «شورای مقاومت برای نجات» و نشست بزرگ ملاها…

آنچه که قبل از ماه دسامبر سال پار اتفاق افتاد و چشمگیر بود در دو بخش اول و دوم ویژه گزاش‌های خامه پرس به تفصیل آمده است، اما استقبال طالبان از شاه محمود قریشی، وزیر خارجه وقت پاکستان که به تاریخ ۲۱ اکتوبر ۲۰۲۱ اتفاق افتاد هم از این لحاظ که طالبان به یک حامی نزدیک دلگرم شدند و هم از این جهت که همکاری پاکستان با آنان به یک تعامل رسمی انجامید، حائز اهمیت است. چرا که تا پیش از این، گمان می‌رفت که طالبان یکبار دیگر انزوای تمام عیار دور اول حاکمیت‌شان به رهبری ملا عمر را تجربه خواهند کرد.

اما جسارت وزیر خارجه پاکستان برای سفر به کابل، سبب شد که برخی دیگر کشورهای همسایه و منطقه نیز در صدد برآیند و منافع خودشان را با ترازوی طالبان وزن کنند که نزدیکی ایران، ازبکستان، قطر، روسیه و چین را با طالبان به همراه داشت.

همچنان این سفر زمینه‌ساز این خیال برای طالبان بود که کرسی نمایندگی افغانستان در سازمان ملل را تصاحب کنند، پس سهیل شاهین را به عنوان نامزد این کرسی معرفی کردند و همان موقع آشکارا اعلام کردند که روی حمایت روسیه در راستای بدست آوردن مشروعیت جهانی حساب می‌کنند.

به تاریخ ۶ دسمبر درخواست طالبان برای تصاحب کرسی نمایندگی افغانستان در سازمان ملل رد شد و بجای آن غلام محمد اسحاقزی به صفت نماینده‌ی افغانستان برای این کرسی برگزیده شد. این را می‌توان شروعی در نظر گرفت که طالبان از آن پس در درون تشکیلات با اکثریت پشتون خودشان، در ابعاد مختلف، تلاش کردند، سازوکاری را در پیش بگیرند که استفاده‌ی ابزاری-سیاسی از آن ممکن شود.

اقداماتی که هرچند به دلیل حجم اتفاقات نادیده گرفته می‌شد یا آنطوریکه باید به آن پاسخ داده نمی‌شد، از درون نه تصمیمات فی‌البداهه و انتقام‌جویانه طالبان بلکه، در پیش گرفتن روند حذف و تحدید سیستماتیک نهادهای ناظر حقوق بشری بود.

به تاریخ ۲۵ دسمبر ۲۰۲۱ کمیسیون‌های انتخاباتی از سوی طالبان منحل شد و به تاریخ ۱۷ می ۲۰۲۲ کمسیون مستقل حقوق بشر که افغانستان را به سایر نهاد‌های بین‌المللی وصل می‌کند از سوی طالبان کنار گذاشته شد. در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۱ طالبان سفرهای زنان بدون محرم مرد را ممنوع اعلام کرد و گشت و گذار زنان را نیز با برقع اجباری کردند که به دنبال آن ایالات متحده امریکا به تاریخ ۲۹ دسامبر ۲۰۲۱ رینا امیر را به عنوان نماینده خاص این کشور در امور زنان و حقوق بشر در افغانستان تعیین کرد.

رفتار طالبان، به ویژه اقدامات وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان که فعال‌ترین وزارت هم در یک سال حاکمیت طالبان قلمداد می‌شود، تا اوایل ماه جنوری سال ۲۰۲۲ چنان بوده که دشمنی مردم و حاکمان را به همراه داشت.

وقتی امریکا نماینده در امور زنان افغانستان تعیین کرد، بیشتر به این معنا بود که طالبان را تحت فشار گذاشته است و در این دوگانگی دوست و دشمن که طالبان به آن دامن زده بود، امریکا طرف مردم را گرفته است. برداشت غالب هم برای مردم و هم برای طالبان همین بود؛ چون وقتی توماس وست، نماینده خاص امریکا با مقامات و چهره‌های سیاسی پیشین افغانستان در ترکیه دیدار کرد، طالبان به خشم آمدند و آنرا ترغیب مقامات سیاسی علیه طالبان خواندند.

از سوی دیگر، نمایندگی اتحادیه اروپا نیز برای نظارت بر وضعیت حقوق بشر در افغانستان به تاریخ ۲۰ جنوری ۲۰۲۲ فعالیتش را در افغانستان از سر گرفت و در ۲۳ جنوری طالبان برای شرکت در نشست اسلو، پایتخت ناروی دعوت شدند.

این نشست حول موضوعات افغانستان برگزار شد و همزمان با این، بازداشت زنان معترض در کابل نیز خبرساز شد که امیرخان متقی را در نشست اسلو با موجی از پرسش روبرو کرد.

از سوی دیگر به تاریخ ۱۱ فبروری، جو بایدن بخشی از دارایی منجمد شده افغانستان را برای رسیدگی به بحران بشری آزاد کرد و این در حالی بود که برنامه جهانی غذا، از شدت گرفتن بحران بشری در افغانستان هشدار داده بود.

در ۲۶ فبروری ۲۰۲۲ برخی از دانشگاه‌های دولتی که از زمان رویکار آمدن طالبان مسدود باقی مانده بود، به روی دانشجویان در ولایت گرمسیر گشایش یافت.

با وجود گشایش دانشگاه‌ها به روی دانشجویان، تفکیک جنسیتی در صنوف درسی لحاظ شد و بر پوشش دختران نیز از سوی محتسبان از نزدیک نظارت صورت می‌گرفت. اما مکاتب هنوز به روی دانش‌آموزان بسته بود و با شروع سال تعلیمی ۱۴۰۱ خورشید به تاریخ ۲۳ مارچ ۲۰۲۲ به دختران بالاتر از صنف ششم اجازه داده نشد که سر صنوف درسی حاضر شوند.

دختران دانش‌آموز پشت دروازه‌های بسته‌ی مکاتب در نخستین روز بازگشایی مکاتب در مقابل رسانه‌ها گریستند و راهپیمایی برگزار کردند. این راه‌پیمایی طبق گزارش‌های موجود، در عرض نیم ساعت از سوی طالبان سرکوب شد.

ایالات متحده امریکا در واکنش به این اقدام طالبان که کودکان را از آموزش محروم می‌کرد به تاریخ ۲۵ مارچ مذاکرات برنامه ریزی شده با طالبان را در دوحه متوقف کرد‌.

در این بین برخی از کشورهای منطقه با طالبان بصورت محدود وارد تعامل شدند که شامل پذیرفته شدن دیپلمات طالبان در ایران است و روسیه نیز به تاریخ ۳۱ مارچ ۲۰۲۲ برای فرستاده طالبان به این کشور اعتمادنامه داد.

به تاریخ ۱۸ می ۲۰۲۲ برخی از چهره‌های سیاسی و مقام‌های حکومت پیشین افغانستان در ترکیه گردهم آمدن که به نشست انقره معروف شد و شورای عالی مقاومت برای نجات را تشکیل دادند.

این تشکل سیاسی خواستار اعمال فشار بیشتر بر طالبان بخاطر رعایت حقوق بشر شدند. آنان گزینه‌ی مذاکره را با طالبان مطرح کردند اما تاکید کردند که در صورت عدم تمکین طالبان به این خواست، از مقاومت نظامی و مسلحانه حمایت می‌کنند.

در اواخر ماه می ۲۰۲۲ طالبان مجریان زن در تلویزیون‌های افغانستان را مجبور به استفاده از نقاب کردند و مجریان مرد در برخی از شبکه‌های تلویزیونی در اعتراض به این اقدام طالبان هنگام اجرای برنامه با ماسک ظاهر شدند.

در نهایت اینکه طالبان چون پس از گذشت چندین ماه موفق به جلب توجه مثبت جامعه جهانی نشده بود و تمام موفقیت آنان خلاصه شده بود در تعامل چند با کشورهای منطقه، پس در صدد برآمدند که ادعای کسب مشروعیت داخلی کنند.

در همین راستا تعداد زیادی از ملاهای وفادار به طالبان به تاریخ ۳۰ جون ۲۰۲۲ در تالار لوی جرگه گردهم آمدند و با رهبر این گروه تجدید بیعت کردند. طالبان این نشست را پشت درهای بسته و بدون حضور رسانه‌ها برگزار کرد.