د جنسیتي اپارتایډ ذهنیت د جنسیت پر بنسټ د توپیرونو او تبعیض رامینځته کول دي. په دې ډول کې د اپارتاید کې یو جنس پر بل جنس باندې د ځان لپاره د واک، امتیازاتو او ګټو د تحمیل هڅه کوي.

 د جنسیتي اپارتایډ ذهنیت زیاتره وخت د سیسټمونو، سیاستونو او ټولنیزو عادتونو په بڼه پلي کیږي او له یوې ډلې لخوا د نژادي،اقتصادي، ټولنیزو او سیاسي چارو کې تبعیض د بلې ډلې د ذلت او ځورونې لامل کیږي.

د جنسیت د توپیر پر بنسټ د ذهنیت وده کول یو غیر عادلانه عمل دی او د بشري حقونو څخه سرغړونه ده او د بشري بنسټیز اصولو او جنسیتي مساوات سره په ټکر کې ده.

 په ډیرو ټولنو او هیوادونو کې دا ډول تبعیض د جنسیت پر بنسټ یې مخه نیول کېږي او همداراز د قانوني او سیاسي اقداماتو له لارې کنټرول کېږي.

نړیوال سازمانونه او میکانیزمونه لکه ملګري ملتونه او د روغتیا نړیوال سازمان د جنسیتي مساواتو په وده کې فعال رول لوبوي او د جنسیت د توپیر پر بنسټ د ذهنیت سره مبارزه کوي. دا سازمانونه د جنسیتي تبعیض مخنیوي او د نړیوالو تړونونو، سپارښتنو او معیارونو له لارې د جنستیي مساواتو ته وده ورکولو لپاره کار کوي.

د نړیوالو سازمانونو سربېره، مدني ټولنې او د بشري حقونو فعالان هم د جنسیتي برابرۍ په وده او د جنسیت د توپیر پر بنسټ د ذهنیت سره مبارزه کې مهم رول لوبوي. دوی هڅه کوي چې دا ذهنیت د خبرتیا، پوهاوي لوړولو، قانوني مبارزې او ټولنیزو فعالیتونو له لارې مات کړي او د جنسیتونو د مساوي حقونو لپاره هڅې وکړي.

د جنسیت د تبعیض پر بنسټ د ذهنیت د ودې څخه سرغړونکي په قانوني توګه محاکمه کېدی شي، او د دې ډول تبعیض مخنیوي لپاره قانوني اقدامات او د عدالت پلي کول مهم دي. د بشریت په وړاندې جرم یو قانوني مفهوم دی چې د ځینو اشخاصو یا ډلو لخوا خورا سخت او تاوتریخوالی فعالیتونو ته اشاره کوي چې د لوی نفوس د ځورونې لامل کیږي. په دې جرم کې جنګي جنایتونه، ډله‌ییزې وژنې، ډله‌ییزې ځورونې، فزیکي او روحي ځورونې او د بشریت ضد جرمونه شامل دي.

د بشریت ضد جرم د نړیوالو قوانینو له مخې د محکمو، سازمانونو او حکومتونو لخوا محاکمه کیدی شي. د بېلګې په توګه د جرمونو نړیواله محکمه قضایي ارګان د بشریت ضد جرمونو اړوند قضیو ته مراجعه کوي، دا کولی شي هغه کسان محاکمه او مجازات کړي چې د بشریت ضد جرمونو په ارتکاب تورن وي.

همدارنګه ځینې سازمانونه او حکومتونه هم کولی شي د بشریت ضد جنایتکارانو په وړاندې د محاکمې اقدامات په کاري پلان کې واچوي. په دې اقداماتو کې د تورنو کسانو نیول، محاکمه او مجازات شامل وي.

 همداراز د بشریت ضد جرمونو د څېړلو او د هغوی د څېړلو لپاره د ځانګړو کمېسیونونو او محاکمو جوړول هم یو عام امر دی.

له بلې خوا د بشریت ضد جرمونو د محاکمې ارزښت په دې کې دی چې نړیوالې ټولنې ته دا پیغام ورسوي چې جرمونه ونه زغمي او عدالت تامین کړي. دا محاکمه کولی شي د عدالت رامینځته کولو او د ورته جرمونو د مخنیوي په مانا وي او قربانیانو ته یې عدالت ته لاسرسی ورکړي.